ΨΑΡΙ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ, ΟΛΗ Η ΑΛΗΘΕΙΑ

Διατροφή, Εγκυμοσύνη 08 Οκτωβρίου

Πολλά γράφονται, ακούγονται και διαδίδονται σχετικά με το αν είναι ασφαλής ή όχι η κατανάλωση του ψαριού κατά την ευαίσθητη περίοδο της εγκυμοσύνης. Από την άλλη οι μέλλουσες μητέρες βομβαρδίζονται καθημερινά από εκατοντάδες πληροφορίες που αφορούν στα τεράστια οφέλη της κατανάλωσης ψαριών στην υγεία του πληθυσμού. Τελικά το τί από αυτά είναι απλά μύθοι, τί είναι αλήθεια και τι συστήνουν οι ειδικοί για την κατανάλωση των ψαριών στην εγκυμοσύνη, αναλύεται πιο κάτω.

Δρ Στάλω Πάπουτσου

Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

+357 99335110, stalo.papoutsou@gmail.com

Στάλω Πάπουτσου Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

 

Η εγκυμοσύνη αποτελεί αναμφίβολα μια μοναδικά ευτυχισμένη περίοδο στη ζωή της γυναίκας κατά την οποία, ακόμα και οι πιο αδιάφορες σε θέματα υγιεινής διατροφής, επιζητούν να μάθουν όλα όσα αφορούν τις διατροφικές συμβουλές που θα συμβάλουν σε μία ομαλή εγκυμοσύνη, προσδοκώντας κυρίως την βέλτιστη υγεία του εμβρύου. Εξάλλου αποτελεί πια πάγια γνώση το γεγονός πως οι διατροφικές συνήθειες, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, η πορεία αύξησης βάρους, οι καπνιστικές συνήθειες και πολλοί άλλοι εξωγενείς και ενδογενείς παράγοντες κατά την εγκυμοσύνη «προγραμματίζουν» την υγεία του εμβρύου στην μετέπειτα βρεφική, νηπιακή, παιδική, εφηβική, ακόμα και ενήλικη ζωή.  

Σε ότι αφορά λοιπόν τη διατροφή κατά την εγκυμοσύνη, σχετικά με τη κατανάλωση ψαριού, κάποιοι υποστηρίζουν πως υπάρχουν σημαντικά διατροφικά οφέλη για τη μητέρα και το έμβρυο ενώ άλλοι αναφέρουν πως η κατανάλωση του είναι καλύτερο να αποφεύγεται. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Πράγματι υπάρχει ρητή οδηγία από του εθνικούς και διεθνής φορείς υγείας ότι η κατανάλωση ωμού ψαριού -στη Κύπρο αυτή συνήθως είναι αποκλειστικά υπό μορφή sushi– είναι σοφό να αποφεύγεται καθώς υπάρχει κίνδυνος για προσβολή από το βακτηρίδιο λιστέρια, που σε περίπτωση μόλυνσης στην εγκυμοσύνη μπορεί μεταξύ άλλων να οδηγήσει σε αποβολή. Επιπλέον, αυτό που τα τελευταία χρόνια έχει ανησυχήσει την επιστημονική κοινότητα είναι η περιεκτικότητα των διάφορων ειδών σε βαρέα μέταλλα λόγω της μόλυνσης των ωκεανών, των θαλασσών και των λιμνών. Ενώ μέχρι πρόσφατα, οι ειδικοί σύστηναν ανεπιφύλακτα την κατανάλωση ψαριών από τα νερά της Μεσογείου, σήμερα γνωρίζουμε πως και αυτά έχουν επιβαρυνθεί από τοξικά απόβλητα. Συγκεκριμένα η μεγάλη συγκέντρωση των ψαριών σε υδράργυρο και μεθυλυδράργυρο είναι επικίνδυνη καθώς αυτά είναι νευροτοξικά για τον άνθρωπο. Στις εγκύους, ο μεθυλυδράργυρος μπορεί να περάσει στον πλακούντα και να επιδράσει αρνητικά στην νοητική ανάπτυξη του εμβρύου. Έρευνες που έχουν διεξαχθεί σε λαούς με μεγάλη κατανάλωση ψαριών, συγκεκριμένα στη Νέα Ζηλανδία, τα νησιά Faroe και τις Σεϋχέλλες, αναφέρουν πιθανές παρενέργειες της πολύ μεγάλης κατανάλωσης ψαριών (έως και δώδεκα γεύματα την εβδομάδα κατά τη περίοδο της εγκυμοσύνης) στη νοημοσύνη, τη μνήμη, τη προσοχή και τη σχολική ικανότητα των παιδιών.

Από την άλλη, οι επιστήμονες της διατροφής και τις υγείας συστήνουν την εβδομαδιαία κατανάλωση λιπαρών ψαριών καθώς η περιεκτικότητα τους σε ω-3 λιπαρά οξέα είναι μεγαλύτερη από εκείνη των μικρών και άπαχων ψαριών. Η επαρκής κατανάλωση ω-3 λιπαρών οξέων συμβάλλει στη πρόληψη και θεραπεία των καρδιαγγειακών νοσημάτων, της αρτηριακής υπέρτασης, της ρευματοειδής αρθρίτιδας, της κατάθλιψης και άλλων νοσημάτων καθώς επίσης προσδίδονται σε αυτά αντικαρκινικές ιδιότητες. Στην διάρκεια της εγκυμοσύνης οι συστάσεις αναφέρονται σε αύξηση των αναγκών σε ω-3 λιπαρών οξέων κατά περίπου 25 με 30% καθώς η κατανάλωση τους σχετίζεται με μείωση του κινδύνου για πρόωρο τοκετό. Επίσης σημαντικά είναι τα λιγότερο επιβεβαιωμένα και υπό μελέτη δεδομένα για τη συνεισφορά των ω-3 λιπαρών στη μείωση του κινδύνου για αλλεργίες στην παιδική ηλικία καθώς και στη μείωση του κινδύνου για επιλόχειο κατάθλιψη στις μητέρες.

Εν κατακλείδι στο ερώτημα εάν η κατανάλωση ψαριού στην εγκυμοσύνη είναι η όχι επιθυμητή, η απάντηση είναι πως ναι.  Δύο μερίδες την εβδομάδα γύρω στα 360γρ. είναι ικανοποιητική. Η αποφυγή κατανάλωσης μεγάλων ψαριών στην εγκυμοσύνη καθώς αυτά έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε βαρέα μέταλλα είναι η ομόφωνη οδηγία από τους ειδικούς. Δηλαδή, καλό είναι να αποφεύγονται ψάρια όπως ο ξιφίας, ο καρχαρίας, ο τόνος και άλλα μεγάλα ψάρια και αντί αυτών να προτιμούνται τα μικρότερα όπως η τσιπούρα, ο γαύρος, οι σαρδέλες, οι αθερίνες κλπ. Όσον αφορά τον τόνο, καλό είναι να αποφεύγεται ο φρέσκος τόνος που χρησιμοποιείται για sushi και για μαγείρεμα καθώς οι ποικιλίες αυτές είναι συνήθως μεγάλες σε μέγεθος και πλούσιες σε μεθυλυδράργυρο. Οι ποικιλίες που χρησιμοποιούνται για κονσερβοποίηση είναι μικρότερες και συγκριτικά χαμηλότερες σε συγκέντρωση βαρέων μετάλλων. Ωστόσο η κατανάλωση κονσερβοποιημένου τόνου πρέπει να γίνεται με σύνεση καθώς αλλοιωμένες κονσέρβες είναι ακατάλληλες για βρώση ενώ ταυτόχρονα περιέχουν πολύ αλάτι. Όσον αφορά την καινούργια τάση της βιομηχανίας συμπληρωμάτων με δημιουργία πολυβιταμινούχων σκευασμάτων για εγκυμονούσες εμπλουτισμένα με ω-3 λιπαρά οξέα, κρίνονται ασφαλή καθώς από αυτά αφαιρούνται τα βαρέα μέταλλα. Τέλος, ας μη ξεχνάμε πως η επαρκής πρόσληψη ω-3 λιπαρών οξέων κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να επιτευχθεί και μέσω φυτικών τροφών όπως είναι οι ξηροί καρποί, οι εδώδιμοι σπόροι και τα φυτικά έλαια.

Πες μας την Γνώμη σου!

Γραφτείτε στο newsletter μας!

Κάνε την εγγραφή σου για να λαμβάνεις τα νέα μας!

[contact-form-7 id="62" title="Newsletter"]